« Araçlar · Elektrik Hesaplama Araçları

Reaktif Güç Kompanzasyon Hesabı

Tesisin aktif gücünü, mevcut ve hedef güç katsayısını girerek gereken kondansatör gücünü (kVAr) bulun. İkinci modda aylık sayaç değerlerinden endüktif/kapasitif reaktif oranlarını kontrol edin.

Hesaplama tarayıcınızda yapılır; girdiğiniz bilgiler hiçbir sunucuya gönderilmez.

İşletmeniz veya tesisiniz için GES projelendirme, kompanzasyon ve elektrik taahhüt işlerinde teklif alın; mühendislik danışmanlığı da veriyoruz.

Teklif Al »
Sonuçlar ön tasarım ve kontrol amaçlıdır. Uygulama için ilgili standartlar, ekipman/kablo üreticisinin kataloğu ve yetkili mühendisin onayı esastır; ZDK Mühendislik sonuçların kullanımından doğan sorumluluk kabul etmez.

Nasıl kullanılır

  1. "Güç ve cos φ" modunda aktif gücü, mevcut cos φ'yi ve hedef cos φ'yi girin.
  2. Gerilim ve frekansı kontrol edin; gereken kVAr, standart kondansatör bankı ve faz başına kapasite görünür.
  3. "Aylık oran kontrolü" modunda sayaçtaki aylık kWh ile endüktif/kapasitif kVArh değerlerini girerek oranları görün.

Hesap yöntemi ve varsayımlar

  • Gereken güç: Qc = P · (tan φ₁ − tan φ₂). Üçgen bağlı kondansatör için faz başına kapasite C = Qc / (3·ω·U²).
  • Aylık oran kontrolü: endüktif oran = kVArh(endüktif) / kWh, kapasitif oran = kVArh(kapasitif) / kWh. Türkiye'deki dağıtım mevzuatında bu oranların sırasıyla %20 ve %15'i aşmaması esas alınır; sınırlar değişebileceğinden güncel mevzuat ve dağıtım şirketinizden doğrulayın.
  • Harmonik içeren şebekelerde kondansatörler için reaktör (detune) ve uygun gerilim sınıfı gerekebilir; bu hesaba dahil değildir.

Örnek hesap

Aktif güç 100 kW, mevcut cos φ = 0,75, hedef cos φ = 0,98, şebeke 400 V, 50 Hz.

Gereken reaktif güç: Qc = 100 · (tan φ₁ − tan φ₂) = 100 · (0,882 − 0,203) = 67,9 kVAr. Standart kademeli bankalara yuvarlandığında 75 kVAr seçilir.

BüyüklükKompanzasyon öncesiSonrası
Görünür güç133,3 kVA102,0 kVA
Hat akımı192,5 A147,3 A
Akım düşüşü%23,5

Üçgen bağlı kondansatör için faz başına kapasite yaklaşık 450 µF'tır. Akımın düşmesi kablo, trafo ve pano yükünü hafifletir.

Çarpan tablosu: kW başına gereken kVAr

Mevcut cos φHedef 0,95Hedef 0,98
0,700,6920,817
0,750,5530,679
0,800,4210,547
0,850,2910,417
0,900,1560,281

Aktif gücü (kW) tablodaki çarpanla çarparak gereken kVAr'ı bulabilirsiniz. Örneğin 100 kW ve 0,75 → 0,98 için 100 × 0,679 = 67,9 kVAr.

Sık yapılan hatalar

  • Aşırı kompanzasyon: Fazla kondansatör kapasitif bölgeye geçirir; kapasitif oran sınırı aşılırsa ek bedel uygulanabilir.
  • Sabit banka ile değişken yük: Yük sürekli değişiyorsa otomatik, kademeli kompanzasyon panosu gerekir.
  • Harmoniği yok saymak: Sürücü ve doğrultucu gibi harmonik üreten yüklerin bulunduğu şebekede reaktörlü (detune) bank gerekebilir.
  • Gerilimi ihmal etmek: Kondansatör gerilim sınıfı şebeke gerilimine ve olası yükselmelere uygun olmalıdır.
  • Sayaç değerlerine bakmamak: Hedef, yalnızca cos φ değil, fatura dönemindeki endüktif ve kapasitif oranlardır; ikinci mod bunu kontrol eder.

Sık sorulan sorular

Hedef cos φ kaç olmalı?

Genellikle 0,95–0,98 hedeflenir. 1'e çok yaklaşmak kapasitif bölgeye geçme riskini artırır.

Standart banka neden hesaplanan değerden büyük?

Kondansatör grupları belirli kademelerde üretilir; gereken kVAr'ın hemen üstündeki standart değer önerilir. Gerçek tesiste kademeli (otomatik) pano tercih edilir.

Faz başına kapasite ne işe yarar?

Kondansatörlerin üçgen bağlanması halinde her faz kolunun toplam kapasitesidir; üretici seçiminde kontrol değeri olarak kullanılır.

Kompanzasyon neden yapılır?

Reaktif gücü azaltarak hat akımını, kayıpları ve trafo yükünü düşürür; ayrıca endüktif ve kapasitif oran sınırlarını aşan tesislerde uygulanan bedelleri önler.

Standart banka neden hesaplanandan büyük?

Bankalar kademeli ve standart değerlerde üretilir (örneğin 25, 50, 75, 100 kVAr). Hesaplanan değer, bir üst kademeye yuvarlanır.

Oran sınırları nedir?

Dağıtım mevzuatında endüktif ve kapasitif oranların sırasıyla %20 ve %15'i aşmaması esas alınır. Sınırlar değişebileceğinden güncel mevzuatı ve dağıtım şirketinizi kontrol edin.

Kondansatörleri kendim bağlayabilir miyim?

Hayır. Kondansatör bankası dikkatli seçim, koruma ve montaj gerektirir; uygulamayı yetkili bir mühendis ya da elektrik taahhüt firmasına yaptırın.

Rehber yazısı: Reaktif Güç Kompanzasyonu Nasıl Hesaplanır? kVAr Hesabı ve Örnek

Diğer araçlar